پروپوزال نسخه ۰.۱ — پیش‌نویس داخلی

از کارت، به حساب، به زیرساخت

ما به زیرساخت یک بانک بین‌المللی دسترسی داریم. این دسترسی، دارایی اصلی و مزیت رقابتی ماست. پیشنهاد، ساخت یک پلتفرم خدمات پرداخت لایه‌ای روی همین دسترسی است — در سه فاز پشت‌سرهم که هرکدام به‌تنهایی درآمدزاست و هم‌زمان پیش‌نیاز فاز بعدی.

۳ فاز
مسیر واحد، نه سه محصول جدا
۱ هسته
دفتر کل، احراز هویت، انطباق، اتصال بانکی
B2C → B2B
از کاربر نهایی تا پلتفرم‌ها و صرافی‌ها
مانع ورود
دسترسی بانکی — با نرم‌افزار تکرارشدنی نیست

مسئله و فرصت

سه دسته مشتری، یک مشکل مشترک

دسترسی به شبکه پرداخت جهانی. راه‌حل‌های موجود پراکنده، غیرشفاف و غیرقابل اتکا هستند.

👤

کاربران نهایی

نمی‌توانند اشتراک سرویس‌های بین‌المللی — نرم‌افزار، ابری، آموزشی، سرگرمی — را پرداخت کنند، چون کارت بین‌المللی قابل قبولی ندارند.

💼

کسب‌وکارهای کوچک و فریلنسرها

نه می‌توانند وجه دریافت کنند، نه هزینه ابزارهای کاری‌شان را بپردازند. جریان نقدی‌شان به واسطه‌های غیررسمی گره خورده است.

🏛️

پلتفرم‌ها و صرافی‌ها

می‌خواهند به کاربران خودشان کارت و حساب بدهند، اما ساخت این زیرساخت از صفر ۱۸ تا ۲۴ ماه زمان، مجوز و سرمایه می‌خواهد.

📈

چرا حالا

مدل BaaS و Embedded Finance به بلوغ رسیده و بازار از «ساختن زیرساخت» به «خریدن زیرساخت» حرکت کرده است.

🌉

مرزی که در حال برداشته‌شدن است

فاصله بین کریپتو و پرداخت سنتی (ویزا/مسترکارت) در حال پر شدن است. بازیگری که این مرز را برای پلتفرم‌های دیگر بردارد، جای خالی مشخصی را پر می‌کند.

🔐

مزیتی که کپی نمی‌شود

دسترسی بانکی ما یک مانع ورود واقعی است. رقیبی که این دسترسی را ندارد، صرفاً با نوشتن نرم‌افزار ما را تکرار نمی‌کند.


معماری محصول

سه فاز، یک مسیر

هر فاز درآمد فاز بعدی را تأمین می‌کند و اعتبار عملیاتی لازم برای فروش فاز بعدی را می‌سازد.

۱
فاز یک

کارت مجازی و برون‌سپاری پرداخت آنلاین

«پرداخت‌های آنلاینت را به ما بسپار.»
  • کارت مجازی: ثبت‌نام، احراز هویت، صدور کارت، شارژ و پرداخت
  • چند کارت برای اهداف مختلف — یک کارت به ازای هر سرویس اشتراکی
  • سقف هزینه ماهانه روی هر کارت، قفل و بازکردن آنی
  • پرداخت به وکالت: برای کسانی که نمی‌خواهند کارت مدیریت کنند
  • کیف پول داخلی با دفتر کل دوطرفه
  • مدیریت پرداخت‌های تکرارشونده برای اشتراک‌ها — مهم‌ترین مورد استفاده
چرا اول؟ کمترین پیچیدگی نظارتی، سریع‌ترین مسیر تا درآمد، و ساختن همان هسته‌ای که فاز ۲ و ۳ به آن نیاز دارند.
۲
فاز دو

ارسال و دریافت وجه

در فاز ۱ پول فقط وارد می‌شود و خرج می‌شود. در فاز ۲ پول جابه‌جا می‌شود.
  • دریافت وجه از منابع بیرونی به حساب کاربر
  • ارسال وجه از حساب کاربر به مقصد بیرونی
  • انتقال داخلی بین کاربران — آنی و بدون هزینه شبکه
  • تبدیل ارز با نرخ و کارمزد شفاف
  • تاریخچه و صورت‌حساب قابل دانلود
  • ارتقای KYC، پایش تراکنش و غربالگری طرفین
بار انطباقی: دریافت وجه ریسک پولشویی بالاتری از خرج‌کردن دارد. غربالگری تحریم‌ها باید روی فرستنده و گیرنده اجرا شود، نه فقط روی مشتری.
۳
فاز سه — دو بخش هم‌زمان

حساب کامل با IBAN + زیرساخت برای پلتفرم‌ها

«مرز بین دنیای شما و شبکه پرداخت جهانی را ما برمی‌داریم.»
  • الف — حساب کاربر: IBAN اختصاصی برای هر کاربر
  • واریز مستقیم از هر منبعی: حقوق، مشتری، پلتفرم دیگر
  • دستور پرداخت از همان حساب، بدون واسطه
  • کارت متصل به حساب — مانده حساب، مانده کارت است
  • ب — BaaS: API کامل صدور کارت، حساب، IBAN و انتقال وجه
  • Webhook برای رویدادهای لحظه‌ای
  • KYC به‌عنوان سرویس · حالت White-label با برند پلتفرم
  • داشبورد مدیریتی، محیط Sandbox و مستندات فنی
مورد استفاده اصلی: کاربر یک صرافی، دارایی خود را در پلتفرم دارد و مستقیماً با کارت ویزا/مسترکارت خرج می‌کند — بدون خروج از پلتفرم و بدون واسطه. چرا آخر؟ مشتری B2B فقط از سرویسی خرید می‌کند که سابقه عملیاتی و گزارش انطباق دارد — دقیقاً چیزی که فاز ۱ و ۲ تولید می‌کنند.

معماری فنی

یک هسته، سه محصول

دفتر کل، احراز هویت، انطباق و لایه اتصال بانکی یک‌بار ساخته می‌شوند و در هر سه فاز استفاده می‌شوند.

کانال‌های مشتری
اپلیکیشن · وب · API پلتفرم‌ها
لایه API و احراز
Auth · Rate Limit · Audit Log
دفتر کل
Ledger
احراز هویت
KYC / KYB
کارت
Card Issuing
پرداخت
Payments / FX
انطباق
AML · Screening
لایه اتصال به بانک
Bank Connector · Reconciliation · Settlement
بانک شریک و شبکه کارت
SWIFT / SEPA · Visa / Mastercard

اصول غیرقابل مذاکره

دفتر کل دوطرفههر واحد پول از دو سمت ثبت می‌شود. مانده هرگز به‌صورت یک عدد قابل ویرایش نگهداری نمی‌شود؛ مانده همیشه حاصل جمع تراکنش‌هاست.
تغییرناپذیریتراکنش ثبت‌شده حذف یا ویرایش نمی‌شود. اصلاح فقط با تراکنش معکوس انجام می‌شود.
Idempotencyهر فراخوانی مالی کلید یکتا دارد تا تکرار درخواست، پول را دوباره جابه‌جا نکند. تنها محافظ در برابر خطای شبکه.
مغایرت‌گیری روزانهمانده دفتر کل هر روز با صورت‌حساب بانک تطبیق داده می‌شود و هر مغایرت هشدار تولید می‌کند.
جداسازی وجوه مشتریپول مشتری در حساب جدا از پول عملیاتی شرکت. هم الزام نظارتی، هم شرط اعتماد شریک بانکی.
بدون ذخیره داده حساس کارتPAN و CVV هرگز ذخیره نمی‌شود. توکن‌سازی و محدودسازی دامنه PCI DSS.

انطباق

احراز هویت و مبارزه با پولشویی

بخش تعیین‌کننده در گفت‌وگو با شریک بانکی. یک پروپوزال فین‌تک بدون این بخش، جدی گرفته نمی‌شود.

سطح KYCمدارکسقف مجازفاز
سطح ۱هویت پایه + شماره تماس تأییدشدهسقف پایین — فقط خرج کردن۱
سطح ۲مدرک هویتی رسمی + تطبیق چهره (Liveness)سقف متوسط — دریافت و ارسال۲
سطح ۳اثبات آدرس + اثبات منشأ وجوه (SoF)سقف بالا — IBAN اختصاصی۳
KYBثبت شرکت، ساختار مالکیت، شناسایی ذی‌نفع نهایی (UBO)مشتری حقوقی — پلتفرم‌ها۳
🛡️

مبارزه با پولشویی (AML)

غربالگری تحریم‌ها در لحظه ثبت‌نام و به‌صورت دوره‌ای مجدد · پایش تراکنش با قواعد مشخص برای الگوهای مشکوک (تقسیم مبالغ، سرعت غیرعادی، مقصد پرریسک) · گزارش تراکنش مشکوک و مسیر تعریف‌شده ارسال آن · نگهداری سوابق طبق الزام حوزه قضایی بانک · مسئول انطباق به‌عنوان یک نقش انسانی مشخص، نه صرفاً نرم‌افزار.

🌍

محدودیت جغرافیایی و ریسک تحریم

نخستین سؤال هر شریک بانکی. فهرست کشورهای مجاز باید پیش از عرضه با بانک توافق و مکتوب شود. سیستم باید در سطح فنی — کنترل IP، مدرک هویتی، مقصد وجه — حوزه‌های ممنوع را مسدود کند، نه فقط در قوانین کاغذی. توصیه: پیش از شروع توسعه فاز ۱، مشاوره حقوقی مستقل در حوزه قضایی بانک شریک گرفته شود.

PCI DSS

در محدوده مربوطه، با توکن‌سازی

رمزنگاری

در حال انتقال و در حال سکون

MFA

برای کاربر، اجباری برای داشبورد ادمین

لاگ تغییرناپذیر

هر عملیات مالی و هر دسترسی ادمین


مدل درآمدی

از درآمد شکننده به درآمد پایدار

درآمد فاز ۱ تراکنش‌محور است — با تعداد تراکنش رشد می‌کند اما سقف دارد. درآمد فاز ۳ قرارداد‌محور و تکرارشونده است — پایدارتر، با ارزش طول عمر بالاتر و ضریب ارزش‌گذاری بهتر.

منبع درآمدفاز ۱فاز ۲فاز ۳
کارمزد شارژ (Top-up)
اسپرد نرخ ارز (FX Spread)
کارمزد تراکنش کارت
کارمزد صدور و نگهداشت کارت
کارمزد ارسال و دریافت وجه
اشتراک ماهانه حساب
کارمزد ثابت + متغیر API برای پلتفرم‌ها
درآمد از مانده نگهداشته (Float)
اقتصاد واحد — عمداً خالی مانده است.
CAC، ARPU، هزینه متغیر هر کاربر، نرخ ریزش، LTV و دوره بازگشت CAC باید با داده واقعی پر شوند. ارائه پروپوزال با عدد حدسی به سرمایه‌گذار، اعتبار کل سند را از بین می‌برد. هزینه‌های ثابتی که باید در مدل دیده شوند: حداقل مانده نزد بانک شریک، هزینه سالانه انطباق و حسابرسی، تیم پشتیبانی (در فین‌تک، پشتیبانی هزینه اصلی است نه فرعی) و ذخیره ریسک تقلب و بازگشت وجه.

اجرا

نقشه راه

مسیر بحرانی، توافق با بانک شریک و تأییدیه انطباقی است — نه توسعه نرم‌افزار.

فاز صفر

پیش‌نیازها — پیش از هر خط کد

  • توافق مکتوب با بانک شریک: محدوده خدمات، محدوده جغرافیایی، سقف‌ها، مدل مسئولیت
  • مشاوره حقوقی مستقل در حوزه قضایی بانک
  • انتخاب تأمین‌کننده KYC و پردازشگر کارت
  • تعیین مسئول انطباق
فاز یک

کارت مجازی و پرداخت

  • ساخت هسته: دفتر کل، احراز هویت، اتصال بانکی، مغایرت‌گیری
  • KYC سطح ۱ و ۲
  • صدور کارت مجازی، شارژ، پرداخت، مدیریت اشتراک
  • عرضه محدود (Closed Beta) با گروه کوچک کاربران واقعی
معیار عبور: مغایرت‌گیری روزانه بدون خطا · نرخ موفقیت تراکنش پایدار · صفر حادثه انطباقی
فاز دو

ارسال و دریافت

  • ارتقای KYC به سطح ۲ کامل
  • پایش تراکنش و غربالگری طرفین
  • انتقال داخلی، ارسال و دریافت بیرونی، تبدیل ارز
معیار عبور: گزارش انطباق قابل ارائه به بانک · حجم تراکنش پایدار · تیم پشتیبانی مقیاس‌پذیر
فاز سه

حساب کامل و BaaS

  • تخصیص IBAN اختصاصی، دستور پرداخت، حساب متصل به کارت
  • KYC سطح ۳ و KYB برای مشتریان حقوقی
  • API عمومی، Webhook، Sandbox، مستندات، داشبورد پلتفرم
  • حالت White-label
  • جذب اولین مشتری B2B به‌عنوان مشتری مرجع

ریسک

ریسک‌ها و کاهش ریسک

هر سه فاز روی دسترسی بانکی بنا شده‌اند. هرگونه تعلیق این دسترسی، ریسک وجودی کسب‌وکار است.

ریسکشدتراهکار کاهش
قطع یا محدود شدن دسترسی بانکیحیاتیتوافق مکتوب و شفاف از ابتدا · انطباق سخت‌گیرانه · برنامه‌ریزی برای شریک بانکی دوم پیش از فاز ۳
ریسک تحریم و محدودیت جغرافیاییحیاتیمسدودسازی فنی حوزه‌های ممنوع · غربالگری مستمر · مشاوره حقوقی مستقل
تقلب و بازگشت وجه (Chargeback)بالاسقف‌گذاری تدریجی · ذخیره ریسک · قواعد ضدتقلب از روز اول، نه بعد از اولین ضرر
خطا در دفتر کل و گم‌شدن پولبالادفتر کل دوطرفه · Idempotency · مغایرت‌گیری خودکار روزانه · تراکنش تغییرناپذیر
تغییر قوانین نظارتیمتوسطپایش نظارتی مستمر · معماری منعطف برای اعمال سریع محدودیت جدید
وابستگی به یک تأمین‌کننده کارتمتوسطلایه انتزاعی روی پردازشگر کارت تا تعویض تأمین‌کننده، بازنویسی کل سیستم نباشد
بار پشتیبانی مشتریمتوسطمستندسازی · خودکارسازی موارد پرتکرار · بودجه واقعی برای تیم پشتیبانی

شاخص‌های کلیدی

سلامت مالی
  • حجم کل پرداخت (TPV)
  • درآمد خالص هر تراکنش
  • مانده نگهداشته
  • حاشیه سود ناخالص
سلامت محصول
  • نرخ موفقیت تراکنش
  • نرخ تکمیل KYC
  • زمان تا اولین تراکنش
  • نرخ فعال‌سازی کارت
سلامت ریسک
  • نرخ تقلب
  • نرخ بازگشت وجه
  • تعداد هشدار انطباقی
  • مغایرت باز پایان روز — هدف: صفر
سلامت B2B
  • تعداد پلتفرم فعال
  • درآمد تکرارشونده ماهانه
  • زمان راه‌اندازی مشتری جدید
  • حجم تراکنش هر پلتفرم

جمع‌بندی

درخواست‌ها

سه فاز، سه محصول جدا نیستند؛ یک مسیر واحدند — از کارت، به حساب، به زیرساخت.

شریک بانکی / اسپانسر BIN

آنچه از بانک می‌خواهیم

  1. تعیین صریح محدوده خدمات و محدوده جغرافیایی مجاز
  2. ظرفیت صدور کارت (BIN Sponsorship)
  3. مسیر مشخص برای تخصیص IBAN اختصاصی در فاز ۳
  4. توافق بر مدل گزارش‌دهی و مسئولیت در قبال تقلب و بازگشت وجه
سرمایه‌گذار / تصمیم‌گیر داخلی

آنچه برای شروع لازم است

  1. تأیید سرمایه فاز ۰ و فاز ۱ — هسته فنی، انطباق، عرضه محدود
  2. تأیید استخدام مسئول انطباق پیش از شروع توسعه
  3. تأیید بودجه مشاوره حقوقی مستقل
  4. تکمیل مدل مالی با داده واقعی بازار
یادداشت پیش‌نویس.
بخش‌های مالی این سند عمداً خالی مانده‌اند و باید با داده واقعی پر شوند. همچنین موارد زیر پیش از نهایی‌سازی باید مکتوب شود: حوزه قضایی و نوع مجوز نهاد بانکی · محدوده مجاز جغرافیایی مشتریان · سقف تراکنش، مانده و تعداد کارت · مدل مسئولیت در قبال تقلب · الزامات گزارش‌دهی و بازرسی بانک.